Tweet
Bir köpek balığı aç halde akvaryuma konulur. Balık akvaryumun her yerinde yüzebilmektedir. Avlayacağı bir şeyler aramaktadır.
Sonra akvaryuma küçük bir balık konur. Köpekbalığı küçük balığı yemek için hemen harekete geçer. Çünkü açtır (motivasyon), küçük balığı yiyebileceğine inanmaktadır (özgüven) ve küçük balığı yemenin kendi ellerinde (kontrol) olduğunu düşünmektedir.
Küçük balığı yemek için ilk saldırısında kafasını ne olduğunu anlayamadığı sert bir şeye çarparak şok geçirir. Çünkü bilim adamları küçük balık ile köpek balığının arasına cam bir bölme yerleştirerek onları ayırmışlardır! Köpekbalığı "balık aklıyla" düşündüğünden camı görememekte ama kafasını çarptığında camı algılamaktadır.
Sonra bir daha dener, yine kafasını cama çarpar. Bir daha dener, tekrar aynı şeyi yaşar. Tanımlayamadığı bir şey hedefine ulaşmasına engel olmaktadır.
Yaklaşık 48 saat sonra köpekbalığı küçük balığı yemek için uğraşmayı bırakır. Evrensel, "Büyük balık küçük balığı yer" kuralı işlememektedir. Büyük balık depresyona girmiş gibidir. Çaba harcamayı bırakmıştır. Çünkü ne yaparsa yapsın o küçük balığı yiyemeyeceğine inanmıştır.
Deneyin ikinci aşamasına geçildiğinde araştırmacılar aradaki cam bölmeyi kaldırır. Artık köpek balığı isterse küçük balığı yiyebilecektir. Önünde hiçbir engel bulunmamaktadır. Çok da açtır!
Araştırma ekibi neler olacağını beklemeye başlarlar. Şaşırma sırası bilim adamlarındadır. Çünkü köpekbalığı küçük balığı yemek için hiçbir şey yapmaz! Küçük balığı kovalayıp büyük balığın alanına geçirirler ama yine de yemek için hiçbir hamle yapmaz.
Sonuç çok dramatiktir, büyük balık açlıktan ölmak üzere olmasına rağmen yine de küçük balığı yememiştir.
Köpek balığı küçükbalığı neden yemedi?
Bilim adamları köpekbalığının içine düştüğü ruh durumuna "öğrenilmiş çaresizlik" demektedir. Öğrenilmiş çaresizlik, bir canlının defalarca denediği halde istediği sonucu alamaması durumunda, bir sonraki denemesinde başarısız olacağını beklemesinden dolayı, deneme cesaretini kaybedip hiçbir şey yapmaması halidir.
Bu hale öğrenilmiş başarısızlık da diyebiliriz. Köpekbalığı deçmişteki denemelerinde başarısız olunca, gelecekteki denemelerinde de başarısız olacağını öğrenmiştir. Bu durum bize milyarlarca insanın neden başarısızlık halinde yaşadığı halde başarılı olmak için hiçbirşey yapmadığını açıklıyor.
Öğrenilmiş çaresizlik bir daha deneme cesaretini kaybetmektir. Sürekli başarısızlık korkusuyla hareket etmektir. Kendine olan güvenini, "başarabilirim" inancını kaybetmektir. Öğrenilmiş çaresizlik zihne takılı psikolojik kelepçedir.
diyor Mümin SEKMAN "her şey seninle başlar" kitabında...
Öğrenilmiş çaresizlikten yani depresif durumdan kurtulmak için de şunları söylüyor:
Her sabah dünya yeniden kurulur! Her sabah şartlar yeniden oluşur. Her gece kader ihtimalleri yeniden düzenler. Dün olmayan bugün olabilir hale gelir, bugün olabilen yarın olmayabilir. Her gün ihtimallere yoklama çekmek gerekir. Bildiklerimizin son kullanma tarihine, en az marketten aldığımız süt kadar dikkat edin lütfen.
DENEYEN KAYBEDEBİLİR AMA DENEMEYEN ZATEN KAYBETMİŞTİR!
Kitabı alın okuyun derim! Gerçekten yararlı!
Sonra akvaryuma küçük bir balık konur. Köpekbalığı küçük balığı yemek için hemen harekete geçer. Çünkü açtır (motivasyon), küçük balığı yiyebileceğine inanmaktadır (özgüven) ve küçük balığı yemenin kendi ellerinde (kontrol) olduğunu düşünmektedir.
Küçük balığı yemek için ilk saldırısında kafasını ne olduğunu anlayamadığı sert bir şeye çarparak şok geçirir. Çünkü bilim adamları küçük balık ile köpek balığının arasına cam bir bölme yerleştirerek onları ayırmışlardır! Köpekbalığı "balık aklıyla" düşündüğünden camı görememekte ama kafasını çarptığında camı algılamaktadır.
Sonra bir daha dener, yine kafasını cama çarpar. Bir daha dener, tekrar aynı şeyi yaşar. Tanımlayamadığı bir şey hedefine ulaşmasına engel olmaktadır.
Yaklaşık 48 saat sonra köpekbalığı küçük balığı yemek için uğraşmayı bırakır. Evrensel, "Büyük balık küçük balığı yer" kuralı işlememektedir. Büyük balık depresyona girmiş gibidir. Çaba harcamayı bırakmıştır. Çünkü ne yaparsa yapsın o küçük balığı yiyemeyeceğine inanmıştır.
Deneyin ikinci aşamasına geçildiğinde araştırmacılar aradaki cam bölmeyi kaldırır. Artık köpek balığı isterse küçük balığı yiyebilecektir. Önünde hiçbir engel bulunmamaktadır. Çok da açtır!
Araştırma ekibi neler olacağını beklemeye başlarlar. Şaşırma sırası bilim adamlarındadır. Çünkü köpekbalığı küçük balığı yemek için hiçbir şey yapmaz! Küçük balığı kovalayıp büyük balığın alanına geçirirler ama yine de yemek için hiçbir hamle yapmaz.
Sonuç çok dramatiktir, büyük balık açlıktan ölmak üzere olmasına rağmen yine de küçük balığı yememiştir.
Köpek balığı küçükbalığı neden yemedi?
Bilim adamları köpekbalığının içine düştüğü ruh durumuna "öğrenilmiş çaresizlik" demektedir. Öğrenilmiş çaresizlik, bir canlının defalarca denediği halde istediği sonucu alamaması durumunda, bir sonraki denemesinde başarısız olacağını beklemesinden dolayı, deneme cesaretini kaybedip hiçbir şey yapmaması halidir.
Bu hale öğrenilmiş başarısızlık da diyebiliriz. Köpekbalığı deçmişteki denemelerinde başarısız olunca, gelecekteki denemelerinde de başarısız olacağını öğrenmiştir. Bu durum bize milyarlarca insanın neden başarısızlık halinde yaşadığı halde başarılı olmak için hiçbirşey yapmadığını açıklıyor.
Öğrenilmiş çaresizlik bir daha deneme cesaretini kaybetmektir. Sürekli başarısızlık korkusuyla hareket etmektir. Kendine olan güvenini, "başarabilirim" inancını kaybetmektir. Öğrenilmiş çaresizlik zihne takılı psikolojik kelepçedir.
diyor Mümin SEKMAN "her şey seninle başlar" kitabında...
Öğrenilmiş çaresizlikten yani depresif durumdan kurtulmak için de şunları söylüyor:
Her sabah dünya yeniden kurulur! Her sabah şartlar yeniden oluşur. Her gece kader ihtimalleri yeniden düzenler. Dün olmayan bugün olabilir hale gelir, bugün olabilen yarın olmayabilir. Her gün ihtimallere yoklama çekmek gerekir. Bildiklerimizin son kullanma tarihine, en az marketten aldığımız süt kadar dikkat edin lütfen.
DENEYEN KAYBEDEBİLİR AMA DENEMEYEN ZATEN KAYBETMİŞTİR!
Kitabı alın okuyun derim! Gerçekten yararlı!
:lol: 
İki farklı açımız var... İkimize de bu açılar doğru geliyorken orta yolu olmaz.
Yorum